vrijdag 19 november 2010

Romeinse wijsheden (LXXVII)


Deliberandum est saepe, statuendum est semel
Men moet vaak overleggen, maar slechts eenmaal beslissen
(Publilius Syrius, Sententiae 132)

donderdag 18 november 2010

Het graf van de apostel Petrus

Vanmorgen bracht Co samen met een aantal instituutsgenoten een bijzonder bezoek aan het Vaticaan. Deze keer niet voor de Poste Vaticane of voor de pauselijke zege, maar iets fundamentelers: de bestaansreden van het Vactiaan zelf, het graf van de apostel Petrus.
De man waarop Christus volgens de bijbel zijn kerk bouwde werd begraven op een Romeinse begraafplaats op de Vaticaanse heuvel, vlakbij de plek waar hij gekruisigd werd (ondersteboven, omdat hij het zich niet waardig achtte om op dezelfde manier als Christus te sterven). Die begraafplaats bestaat nog steeds, diep onder de Sint Pieterskerk die bovenop het graf gebouwd is. Begin jaren veertig (!) werd een deel van deze Romeinse begraafplaats uitgegraven. Het is te bezoeken, maar je mag er beslist geen foto's maken, vandaar dat dit blogje uit internet afbeeldingen bestaat.


De begraafplaats bestaat uit een serie hele mooie en goed bewaarde Romeinse graftombes, waar je in een sneltreinvaart doorheen wordt gejaagd. Tenslotte zijn die tombes in de ogen van de kerk niet zo relevant. Veel belangrijker is het eenvoudige graf van de apostel-martelaar en de monumenten die er later bovenop zijn gebouwd. Helemaal zeker dat hij er ligt is het overigens nog steeds niet: bij het open van het graf bleek het tot ieders verbazing leeg te zijn. Pas jaren later werd een kist met beenderen ontdekt in een muur van het eerste monumentje dat bovenop het graf werd gebouwd. Van deze beenderen wordt nu aangenomen dat ze van Sint Petrus zijn. Ze zijn in 1968 na onderzoek herbegraven en nog steeds te zien in de tombe.


Die tombe is overigens een wirwar van bouwresten, zoals hierboven is te zien. Petrus werd oorspronkelijk in een simpel gat in de grond begraven (A). Daar werd ongeveer een eeuw later een simpel monumentje op gebouwd (B), dat al snel werd voorzien van een stevige steunmuur (C). In deze muur, die onder de christelijke grafiti zit, liggen de botten begraven. Rond 320 werd het complex in z'n geheel ingemetseld in rode steen (D), toen de eerste Sint Pieterskerk werd gebouwd in opdracht van keizer Constantijn. Omdat latere pauzen hun de mis direct boven het graf wilde houden, werd het koor later verhoogd en verrezen er diverse altaren (E). Ook die zijn tegenwoordig niet meer te zien: ze liggen nu diep begraven onder het huidige hoofdaltaar van de Sint Pieter.


Na ongeveer een uur stonden Co en de instituutsgenoten weer buiten. Terwijl de instituutsgenoten achteraf vooral mopperden dat ze onvoldoende tijd hadden gehad om alle Romeinse tombes, wandschilderingen en sarcofagen te bekijken, bekroop Co een gevoel van diepe droevenis. Hij had sterk het gevoel getuige te zijn geweest van een lange, ononderbroken kerkelijke traditie. Een traditie waar hij zelf niet meer in past en die hij veel liever had gegund aan zijn meer religieus aangelegde familieleden, dan aan de snobbistische academici waarmee hij nu naar het graf was afgedaald.



Helaas kan Co niet op korte termijn voor iedereen kaartjes regelen, maar een bezoek aan de Romeinse necropool en het graf van Petrus is wel
virtueel te maken, via deze link. Overigens is deze virtuele toer dan wel weer zo fout-Italiaans dat het eerder op de lachspieren werkt dan de religieuze beleving bevorderd.

Romeinse wijsheden (LXXVI)


Eventus docebit
De afloop zal het leren
(Livius)

Tja ... (2)


woensdag 17 november 2010

Tja...


Romeinse wijsheden (LXXV)


Amor vincit omnia

Liefde overwint alles
(Vergilius)

Met Hans langs de Via Appia

Co had afgelopen weekeinde Hans op bezoek. Samen liepen ze een stuk langs de Via Appia, de oudste Romeinse weg. Een weg die ten zuiden van Rome zelfs nog zijn oude bestrating heeft en omgeven is door allerlei antieke grafmonumenten en catacomben, omdat volgens oud-Romeins gebruik doden buiten de stad moesten worden begraven.
Eerst bezochten we samen met instituutgenoten Suus en Roald en een Nijmeegse hoogleraar kunstgeschiedenis Rome's beroemdste catacomben, die van Sint Calixtus. Door de hoogbejaarde pater Jan werden we deskundig en met gezwinde spoed (ondanks zijn kunstheup) over trappen en door gangen en grafkelders geleid. Foto's maken in de catacomben zat er niet in, maar gelukkig konden Hans, Suus en Roald zich achteraf uitleven in de bijbehorende kapel vol spolia. De één met fotograferen, de anderen met academische bespiegelingen.
Even verderop langs de weg bezochten we de San Sebastiano fuori le mura, een kerk die vooral opviel door de grote afbeelding van Moeder Theresa, een bijzonder foute Christusbuste, een kast vol relikwieën en natuurlijk een groot aantal doorzeefde Sint Sebastianen (of is het Sint Sebastiaans?).
Het meest onverwachte onderdeel van de wandeling was een bezoek aan het Circus van Maxentius. Dit is waarschijnlijk de best bewaarde paardenrenbaan uit de oudheid, rond 310 gebouwd door keizer Maxentius, de man die enkele jaren later bij de Milvijnse brug het onderspit delfde tegen Constantijn. Deze renbaan is normaal niet te bezoeken, dus er waren nauwelijks toeristen toen we het indrukwekkende complex bekeken en er uiteraard heel veel foto's namen. Daarna passeerden we nog vele kleine en grote grafmonumenten, waaronder deze enorme laat-republikeinse tombe van Cecilia Metella, die in de middeleeuwen werd omgebouwd tot een vesting. Voor Co's verzameling was het een leuk extraatje dat er speciale Via Appia afvalbakken langs de oude weg stonden.

dinsdag 16 november 2010

Romeinse wijsheden (LXXIV)

Stultum est timere, quod vitari non potest
Het is dwaas bang te zijn voor iets dat niet vermeden kan worden
(Publilius Syrus, Sententiae)

Can't be bothered...

Fijn gevoel lijkt me dat ...

maandag 15 november 2010

Romeinse wijsheden (LXXIII)


Acta non verba
Geen woorden maar daden
(clublied Feyenoord)

zondag 14 november 2010

Romeinse wijsheden (LXXI & LXXII)

Matrem timidi flere non solere
De moeder van een voorzichtig man heeft zelden reden tot wenen
(Nepos, Trasybulus 2)

Quae nocent docent
Wat schaadt brengt lering
(door schade en schande wordt men wijs)

zaterdag 13 november 2010

Ook kleine weggetjes leiden naar Rome

Rome is een dagelijkse verkeerschaos. Maar voor een stad waar alle wegen naar toe leiden, zijn er opvallend weinig buitenlandse auto's. Niet-Italiaanse nummerborden vallen dus op. En als je er op gaat letten dan blijken veel van die nummerborden afkomstig te zijn uit landen waaruit je ze het minste zou verwachten: de Europese ministaatjes.
Neem nu dit nummerbord uit de Serenissima repubblica di San Marino. De oudste republiek ter wereld (sinds 301) heeft een oppervlakte van slechts 61 vierkante kilometer en telt 31.000 trotse inwoners. Een staatje zo klein dat het niet eens een eigen internetadres heeft (al kan ik me voorstellen dat de afkorting voor San Marino in een bepaald genre websites gretig aftrek zal vinden). Een fors deel van de Sanmarinezen pendelt blijkbaar graag heen en weer naar Rome, want je komt ze hier regelmatig tegen.
Hetzelfde geldt voor de inwoners van het trotse prinsdommetje Monaco: nog geen twee vierkante kilometer duurdoenerij aan de Franse Cote d'Azur, met 33.000 inwoners het dichtst bevolkte ministaatje. Ook de Monagasken weten de weg naar Rome prima te vinden, zo blijkt uit dagelijkse observatie.
Kun je van de voorgaande twee nog zeggen dat ze in of pal naast Italië liggen, dat is geen verklaring voor de komst van Andorrianen naar Rome. Andorra bestaat uit 486 vierkante kilometer hooggebergte in de Pyreneeën tussen Frankrijk en Spanje. De 86.000 inwoners leven in een prinsdom dat formeel onder gezamenlijk bestuur staat van de Franse president en de bisschop van Urgell (nooit geweten dat Sarkozy een prins was he?). Wat de schaarse inwoners van dit wintersportparadijsje in Rome moeten is Co een raadsel.
Datzelfde raadsel geldt voor onze kleine zuiderbuur Luxemburg. Met 502.000 inwoners en een oppervlakte van 2586 vierkante kilometer is het groot-hertogdom een reus onder de kleintjes. Het is zelfs lid van de Europese Unie. Misschien is dat de reden waarom je de Luxemburgers zo regelmatig rondkarren in Rome.
Vreemd genoeg zie je de nummerborden van de meest voor de hand liggende ministaat nooit op straat in Rome. Vaticaanstad is weliswaar het kleinste zelfstandige staatje ter wereld, met een oppervlakte van 44 hectare en slechts 826 inwoners. Maar dankzij het feit dat het midden in Rome ligt zou je toch verwachten dat er af en toe een prelaat in een Vaticaanse auto voorbij rijdt. Helaas dat is niet zo; de enige Vaticaanse nummerborden die Kaco ooit heeft gezien zaten op de pausmobielen in het Vaticaanse museum.

vrijdag 12 november 2010

Romeinse wijsheden (LXX)


Pacta sunt servanda
Afspraken moet men nakomen
(Cicero)

Moderne kunst savoureren...

Met collega Ger-i een weekendje naar Londen, heerlijk! Op zaterdag eerst een uitgebreide lunch bij Ger-i's neef Mar-tijn. En daarna samen lopend, kletsend en bussend op stap naar het Tate Modern, YES.
Er was een expositie van de Chinese kunstenaar
Ai Weiwei. Hieronder staat een filmpje hoe dit fantastisch megalomane bizarre werk tot stand is gekomen (kost even tijd maar is echt leuk om te zien).

Dit kunstwerk bestaat uit 100 miljoen (!) porseleinen, met de hand geschilderde zonnebloemzaden. Bedoeling van de kunstenaar is dat je je erover verbaast (gelukt!) en dat je het kan ervaren, erdoor heen lopen, kan voelen, er eens een in je mond kan stoppen (helaas).
Heel bijzonder ook om te bedenken dat die uniformiteit eigenlijk bestaat uit allemaal unieke kleine kunstwerkjes. zaadje voor zaadje heeft 3 a 4 strijkjes met een penseeltje gehad. Een heel Chinees dorp is hier lange periode mee bezig geweest. Mooi om te zien, echt mensenwerk, waanzinnige schaal, passend bij China. Zowel de schaal, als het porselein, als de zonnebloemzaden. In de tijd van Mao was de zonnebloem ook symbool van de revolutie.

Helaas is het idee van het savoureren van dit kunstwerk niet helemaal overgekomen bij 't Tate. Er is een draadje omheen gespannen. Je mag niet aan de zaadjes komen (en je wilt ze toch echt voelen en van dichtbij naar de verschillende penseelstreepjes kijken) en je mag er ook zeker niet doorheen lopen, laat staan in je mond steken. Er staat een suppoost bij die dit ook nauwlettend in de gaten houdt. Waarom: for our safety... Want die porseleinen zaadjes zijn nogal stoffig. En daar kan je problemen van krijgen met je luchtwegen. Dat je daardoor ook een groot deel van de ervaring weghaalt (en dat was echt wel de bedoeling van dit kunstwerk) is gewoon aan voorbij gegaan.
En dat soort onzinnige regeltjes maakt Ka altijd een beetje relnichterig. Die brave uniformiteit... Wat zou er bijvoorbeeld gebeuren als je een muntje naar beneden gooit... Dan doorbreek je het patroon. Zo gezegd zo gedaan. En eigenlijk stond het wel heel geinig. Zo'n kleine zilverkleurige penny in een zee van grijze zonnebloempitten. En ook wel kunstverantwoord. Kunst bekijken is volgens mij een actief iets, je moet er iets mee doen. Meneer Wei Wei is naast kunstenaar ook activist. Hij is al jaren kritsch over de Chinese politiek en kreeg onlangs nog huisarrest(met dank aan artikel van Ger-i). Hij zou zich ook niet laten weerhouden door een saaie suppost en een draadje, toch....

bovenstaande foto met dank aan neef Mar-tijn.

En gelukkig is 'een goede reiziger' overal op voorbereid...

(P.S. en toen kreeg Ka dus een waarschuwing, want een rolletje stophoest neerleggen aan de andere kant van het touwtje en daar een foto van maken kan toch echt niet. Desondanks hebben we veel lol gehad en is Tate Modern een aanrader en zeker een plek om terug te komen).

donderdag 11 november 2010

Alleen gekken en dwazen 2...

Van Depim bovenstaande prachtige foto van onze Griezel (of Pratchett's Greebo, dat kan ook) gekregen. Graffiti blijft een bijzonder iets. Soms kan het heel storend zijn, soms is het gewoon prachtig en maakt het het straatbeeld daadwerkelijk mooier, boeiender en levendiger.

Zoals deze mooie dame gekiekt in de herfstvakantie in Rome gemaakt door de Italiaanse artiest C215.

Of dit toch wel ontroerende gekalk op een muur bij de Spaanse trappen in Rome. Met een heel herkenbaar gevoel: prachtig weer, een heerlijke sfeer en 's avonds de man van je dromen zien of Eva heet.

Stamp out graffiti now stond er op een houten omheining van een bouwterrein in Londen. Waarmee kennelijk wordt bedoeld dat graffiti in de ban wordt gedaan. Ik vind graffiti eigenlijk wel leuk, zeker met zo'n ruw houten lijstje erom.

Waan van de dag...


Nieuws veroudert, verfrommelt, verwaait, vervliegt...

Toch blijft het belangrijk om op de hoogte te blijven, je te verbazen, je te ergeren... apart gegeven, toch?