Posts tonen met het label architectuur. Alle posts tonen
Posts tonen met het label architectuur. Alle posts tonen

zondag 8 juli 2012

Graven langs de Via Appia

Met enige vertraging door drukte en problemen met de apparatuur is hier een impressie van Co's eerste opgraving. Om een gevoel te krijgen voor de informatie die opgravingen opleveren en vooral de manier waarop archeologische resten worden geïnterpreteerd, is hij drie weken mee met zijn Alma Mater naar een opgraving aan de Via Appia, de oudste Romeinse weg.
De universiteit graaft langs de vijfde mijl van de Via Appia (zo'n 7,5 tot 8 kilometer vanaf het beginpunt in Rome) om een indruk te krijgen van de geschiedenis en het gebruik van deVia Appia en z'n omgeving. De bedoeling is om een soort biografie van dit stuk weg te schrijven. Dat is nodig, want er is nauwelijks serieus archeologisch onderzoek gedaan naar deze beroemde weg en zijn geschiedenis.
De opgravingen van dit langjarige project hebben vorig jaar al een rijke oogst opgeleverd die vol trots aan de nieuwe lichting opgravers getoond werd. Een voorbeeld is deze sleuf tussen de zogeheten tombes van de Horatii.
Of dit kleinere pareltje, een crematiehuisje compleet met vloer (waar de student staat te oreren is de ingang). 
Een ander onderdeel van het project is het in kaart brengen van alle zichtbare resten op en rond de Via Appia. Van bescheiden stenen tot indrukwekkende resten van grafmonumenten, zoals deze 'champignon', mogelijk de resten van een piramidevormig grafmonument (en één die Co als eens eerder heeft gezien, zij het onder veel nattere omstandigheden).
De Via Appia heeft nog veel geheimen die prijsgegeven kunnen worden. Kijk maar eens naar dit plaatje hierboven. Een puzzel voor de archeologen.Niet alleen het grafmonument links is interessant, maar ook de vele brokstukken op de voorgrond vragen om een verklaring. En dan zijn nog niet eens de vage heuveltjes in het landschap genoemd. Als je de foto uitvergroot, dan kun je duidelijk zien dat die recht op de Via Appia staan, wat zeer waarschijnlijk betekent dat er nog hele gebouwen onder liggen. Genoeg materiaal voor nog vele jaren onderzoek.

dinsdag 24 januari 2012

Meer spirituele ervaringen

Co deed vanavond opnieuw geestverrijkende ervaringen op in Oxford. Deze keer niet van het alcoholische soort, maar van zeer uiteenlopende aard. Op uitnodiging ging Co mee naar de evensong in de kathedraal van Oxford. Een soort kerkdienst begeleid door het Christ Church Cathedral Choir. De jongens en mannen van dit koor (het is een strikt mannelijke aangelegenheid) zijn afkomstig van een 500 jaar geleden speciaal voor het koor opgerichte school, naar het schijnt het oudste van Engeland. Co is geen geregelde kerkganger, zijn laatste kerkbezoek was vorig jaar in Rome, maar deze dienst maakte grote indruk. De ervaring was bijna meditatief, door de grote rust en de zeer hoge kwaliteit van de gezangen.
Na afloop ging Co door naar een lezing over ultra physics, het onderzoek naar uiterst kort durende verschijnselen, gegeven door een wereldvermaard specialist op dat gebied, professor Walmsley. Een spannende en geestverrijkende ontdekkingstocht door een voor Co onbekende wereld van de snelle verschijnselen, zoals de beweging van moleculen en atomen. Het was niet alleen de hoge kwaliteit die deze ervaringen bijzonder maakt. Het is ook de ambiance waarin het gebeurt. Tijdens de evensong wordt de kathedraal van Oxford verlicht met kaarsen. Dat geeft een warme gloed en een knus gevoel in het fraaie kerkgebouw met het voor oude Engelse kerken zo kenmerkende plafond dat er uit ziet alsof het van kant is. Dat wordt nog versterkt doordat de kathedraal een beetje buiten de wereld lijkt te staan. Het is namelijk onderdeel van Christ Church College, één van de belangrijkse colleges van Oxford. De stichter van dit college, de Engelse kardinaal en staatsman Wolsey, was zo machtig geworden onder koning Hendrik VIII dat hij het zich kon veroorloven om de kathedraal in te pikken voor zijn bouwplannen.
Het interieur van het college is schitterend en op een vage manier bekend. Het is namelijk gebruikt voor taal van filmopnames, van Brideshead Revisited tot Harry Potter. De vage herkenning roept een wat onwerkelijke en quirky sfeer op die nog versterkt wordt door de stewards in Christ Church, steevast hoogbejaarde kromme mannetjes met een bolhoedje op.
De lezing vond plaats in het Museum of the History of Science, ook al zo'n bijzondere plek. Het is gevestigd in wat volgens de Engelsen het oudste speciaal gebouwde museum ter wereld is, het oude Ashmolean Museum uit 1683. Binnen is het een rariteitenkabinet van wetenschappelijke voorwerpen, zoals oude maankaarten, schitterende messing microscopen en instrumenten, achttiende eeuwse sterrenkijkers en, pronkstuk van de collectie, een ingelijst schoolbord waar Albert Einstein zelf nog op heeft geschreven in 1931. Stuk voor stuk zeer uitzonderlijke voorwerpen die even aan de kant werden geschoven om ruimte te maken voor het praatje van de professor.

zondag 15 januari 2012

Een dagje naar het universiteitsmuseum

Vandaag een extra lange blog met veel foto's. Niet alleen omdat Co komende week weinig tijd voor bloggen gaat hebben (de Term begint morgen officieel), maar ook omdat hij naar een plek is geweest die er gewoon om vraagt om veel foto's te laten zien: het Oxford University Museum. Alle foto's kunnen overigens uitvergroot worden door er op te klikken.
Het Oxford University Museum for natural history is zo'n typisch 19e eeuwse museumkathedraal: van buiten neogotisch en van binnen een indrukwekkende zaal met glazen daken en gietijzeren zuilen, waarin de enorme dinosaurusskeletten goed uitkomen.
Het in 1860 geopende gebouw was een voor die tijd praktisch museumgebouw. Voorzien van zuiltjes gemaakt van gesteenten uit alle hoeken van Groot-Brittannië en beelden van beroemde wetenschappers, zoals Darwin die in die jaren nog als uiterst controversieel gold. De zuilen en beelden waren bedoeld als hulpmiddelen bij aanschouwelijk onderwijs, maar uiteraard waren het nadrukkelijk ook statussymbolen om het aanzien te onderstrepen van de moderne natuurwetenschappen en de rol van de Oxfordse universiteit daar in.
Vandaag de dag is het vooral een boeiend en erg bezoekersvriendelijk museum, met een tentsoonstelling die niet alleen zeer uitgebreid is, maar waarin veel aandacht is besteed aan de esthetiek, de manier waarop de tentoonstelling aan het publiek wordt gepresenteerd.
Een hele aardige geste daarbij is dat je als bezoeker niet overal met je handen van af hoeft blijven. Onder het motto 'please touch', mogen bezoekers zelf ervaren hoe dierenvachten, skeletten en zelfs meteorieten voelen.
Zelf vond Co het leukste aan het museum dat je ineens oog-in-oog kunt staan met de meest bijzondere dieren, zoals de reuzenalbatros of de kakapo, die we al eerder in deze blog van z'n kinky kant hebben laten zien.
Het meest uitzonderlijke dier van allemaal is de Oxford dodo. Het wat treurige verdroogde hoofd bovenaan is het laatste restant van de enige opgezette dodo die nog op de wereld bestaat. Voor de rest moeten we het doen met skeletten en replica's. Desondanks (of juist daarom) is de arme vogel een icoon voor Oxford geworden. De stad vereenzelvigt zich ermee, er zijn dodosouvenirs, poppen en boeken. Het bekendste voorbeeld uit de laatste categorie is natuurlijk de dodo in Alice in Wonderland (u weet wel, met die hartenkoningin, lachende kat en konijn met horloge) dat ook in Oxford speelt.
Naast deze ster waren er ook vele andere bijzondere zaken te zien, zoals de schedel van de iconische triceratops, en het kleine schedeltje van de pas ontdekte Homo Floriensis, de minimens van het Indonesische eiland Flores. Waarschijnlijk de laatste andere mensensoort die op aarde bestaan heeft naast de moderne mens.
Ook was er aandacht voor rariteiten als het grootste wespennest ooit in Engeland gevonden (deze wespen hadden zich strategisch genesteld tussen een druk bezochte pub en een suikerbakkerij, zodat ze onbeperkt voedsel hadden) en een display met reuzenkakkerlakken die bij het publiek de nodige consternatie opriep, vooral toen bleek dat het levende kakkerlakken waren... Co probeerde ze te filmen en heeft daarbij de camera per ongeluk schuin gehouden. Dat doet overigens niets af van het effect:

Niet alleen liefhebbers van opgezette beesten en skeletten komen in het Oxfordse universiteitsmuseum aan hun trekken. Het museum bestaat namelijk uit twee delen: achter de zaal over natuurhistorie, staat het Pitt Rivers Museum, een tweede 19e eeuwse zaal tot de nok gevuld met de antropologische verzameling. Dat betekent heel veel verentooien, kano's, kleding, amuletten, muziekinstrumenten, afgodsbeelden, sieraden en je kunt het zo gek niet bedenken wat nog meer.
Bij de recente renovatie van dit museum is er bewust voor gekozen om de 19e eeuwse wijze van presenteren te handhaven: zo veel mogelijk voorwerpen laten zien in een beperkte ruimte.
Hoewel er meestal goede uitleg bij wordt gegeven is het museum daardoor in eerste plaats een doolhof, waarin steeds weer nieuwe dingen te ontdekken zijn. Letterlijk een plek om doorheen te struinen en waar je nooit uitgekeken hoeft te raken.
Een goede zet is dat het museum niet moeilijk doet over de afkomst van de voorwerpen. Heel veel is uiteraard bijeengesprokkeld (lees gekocht, geruild en geroofd) in de voormalige Britste koloniën, waaronder de fraaie helm van stekelvis hierboven.
In dit 'museum van een museum' worden controversiële onderwerpen niet geschuwd. Nergens blijkt dat zo duidelijk als bij de vitrine 'treatment of dead enemies', waarin getoond wordt hoe er op diverse plaatsen in de wereld werd omgegaan met gedode vijanden.
Uit de expositie blijkt dat er veel werk van werd gemaakt om deze vijanden (met name hun schedels) een plek te geven. Meestal gebeurde dit vanuit het idee dat de levenskracht van de vijand overgenomen moest worden of dat men in het reine moest komen met de geest van de overledene. Het museum doet veel moeite om de logica achter dergelijke ceremonies uit te leggen en op een nette manier met de menselijke resten om te gaan.
Tot op zekere hoogte kun je daar in mee gaan. Maar begrip hebben voor de traditie van sommige Amazone-indianen om de hoofden van hun tegenstanders tot tennisbalgrootte te laten krimpen ging Co toch een stapje te ver. Voor hem zijn deze gekrompen hoofden vooral het soort zaken dat je tegenkomst in horrorverhalen. Al zijn ze door hun groteske, maar nog steeds herkenbare gezichtstrekken ook op een bizarre manier fascinerend...

woensdag 11 januari 2012

Brasenose College

Na een vorige blog met enkele indrukwekkende buitenkanten, vandaag een kijkje achter de Oxfordse schermen: een blik in het gebouwencomplex van Brasenose College, een instituut zó oud dat er al eeuwen geleden een straat(je) naar genoemd is dat zich wurmt tussen de hoge muren van Brasenose en enkele andere colleges.
Achter die hoge muren ligt Brasenose College rond twee ruime binnenplaatsen, bijna als kloosterhoven. Beide hoven worden op dit moment ontsierd door bouwloodsen in verband met een renovatie, maar bovenstaande detailopnames geven in ieder geval een impressie van de stijl en grandeur van het complex.
Een complex dat alleen bereikbaar is via een indrukwekkend poortgebouw, compleet met 'lodge', waar een concièrge 24 uur per dag als een havik over de toegang waakt.
Deze foto's van oude gebouwen moeten overigens niet de indruk wekken dat Brasenose geen levendige plek is. Colleges als Brasenose staan centraal binnen de Universiteit van Oxford, die in zekere zin een federatie van colleges is. Al het wetenschappelijke personeel is in dienst van de colleges en alle studenten zijn bij colleges ondergebracht. Zelfs de sportieve activiteiten worden via de colleges georganiseerd, zoals dit boven een deur gekalkte eerbewijs aan een succesvolle dames roeiteam laat zien.
De colleges bekommeren zich ook om het zielenheil en het culturele peil van de academici. De kapel kent dan ook een actief gebruik, zowel voor diensten als voor muziekuitvoeringen. Zo schijnt het koor van Brasenose erg goed te zijn.
Verder heeft het college voor de studenten en wetenschappelijke staf een uitgebreide bibliotheek.
En eigen common rooms voor 'undergraduate', 'graduate' en 'fellows' (in het Nederlands: bachelorstudenten, masterstudenten/promovendi en de staf). Een common room is een soort hangplek, waar studenten en staf koffie drinken, kranten lezen, tv kijken en socializen. Co is lid van de Hulme Common Room, die hij op een uitzonderlijk leeg moment fotografeerde (ja, dat is inderdaad een academische mantel, een 'gown' rechts op de achtergrond, compleet met hoed).
Brasenose College is overigens genoemd naar een bronzen deurklopper, die al in de middeleeuwen op de poort van één van de voorgangers van het college hing. Door studenten in de late middeleeuwen gestolen, werd de klopper in de 19e eeuw herontdekt op een woonhuis in Stamford. Het College heeft het hele huis opgekocht, alleen om de klopper terug te krijgen naar Oxford... Deze klopper hangt nu als trofee in de Hall.
De Hall is de eetzaal van Brasenose College: een ruimte met lange tafels vol studenten, waar Co samen met enkele andere HCR-'graduates' een zeer stevige maaltijd mocht genieten voor een zeer bescheiden bedrag.
Het hele complex geeft soms bijna de indruk dat je in een filmdecor rondloopt. Voor velen zullen al deze oude gebouwen, de Hall, poort en common room vooral een associatie oproepen met de Harry Potter films. Maar ook als u nog nooit een Harry Potter film heeft gezien kan het zijn dat het gebouw u bekend voor komt: als Lonsdale College speelde het een rol in de detectiveserie Inspector Morse.

dinsdag 10 januari 2012

Eerste wandelingetje door Oxford

Een eerste dag op een andere werkplek leidt onvermijdelijk tot een hele reeks adminstratieve verplichtingen om pasjes te regelen, inlogcodes te krijgen en uitleg aan te horen over de lokale gedragsafspraken. Het is een dag met een hoog kastjes-naar-de-muur-gehalte. Als echter tussen dat kastje en de muur Oxford ligt, dan valt zo'n dag nog best mee. Een goede gelegenheid om alvast eens lekker rond te snuffelen in de oude universiteitsstad en te genieten van de vele opvallende gebouwen, zoals het Sheldonian Theatre en de 'keizershoofden' (ook wel genoemd 'the Bearded Ones') hierboven...
...de 'Brug der zuchten' die de twee helften van Hertford College met elkaar verbindt...
...de binnenhof van de Bodleian Library, met de geëerde stichter die in brons zijn academische nalatenschap bekijkt...
...en de indrukwekkende en wat sprookjesachtige toren van All Souls College, met een stukje van de Radcliffe Camera op de voorgrond.
Op deze manier vliegt de dag voorbij. En wat is er dan Britser dan in een dubbeldeksbus terug te reizen...
... en in een pub te dineren met een pint?

zaterdag 7 januari 2012

Dat loopt gesmeerd

Kaco bezocht gisteren met Will'm en Ien het Woudagemaal in Lemmer, dat deze week in werking is gesteld om het hoge water in het noorden des lands weg te pompen.
Het Woudagemaal werd geopend in 1920 en staat als laatste werkende stoomgemaal op de Werelderfgoedlijst van de Unesco. Het functioneert als reversegemaal voor Friesland en wordt alleen bij zware regenval in werking gesteld. Wat het Woudagemaal uniek maakt is niet alleen het feit dat het 't grootste nog bestaande stoomgemaal is, maar ook omdat je hier nog techniek en vakmanschap in werking ziet die overal elders in Nederland in uitgestorven.
Zoals de stookketels die er bij staan zoals het hoort: strak in de verf, goed onderhouden en klaar om aan de slag te gaan. Dat hebben we wel eens anders gezien.
Met stoom uit de ketels worden de vier stoommachines aangedreven die het gemaal tot leven brengen: het hele gebouw draait, trilt, rookt, geurt en sputtert. Eén groot mechanisme dat gesmeerd en in onderlinge harmonie functioneert. Voor de smering zorgen overigens deze fraaie messing olieglaasjes.
Ook verder zit het hele gemaal vol met mooie en liefdevolle details, die sinds de laatste vernieuwing in de jaren 50 eigenlijk nauwelijks meer veranderd zijn.
Ook het personeel lijkt rechtstreeks uit vroeger tijden te komen. Hier geen kantoorbeambten en onderwijzers die op hun vrije zaterdag liefhebberen met oude technieken (zoals zo vaak in technische musea), maar vakmensen met een nonchalant gebrachte trots op hun vakmanschap en 'hun' gemaal.
Mensen die er met veel aandacht en duizend en één grote en kleine klusjes voor zorgen dat deze hele stoomkathedraal gesmeerd blijft lopen.
Mensen die bijna 100 jaar oude tradities in ere houden, ook in kleine dingen. Deze schafttafel met koffiepot op de kachel zal er zestig jaar geleden precies hetzelfde uitgezien hebben.
Het zien van deze wat verstilde foto's moet overigens niet de indruk opwekken dat Kaco zowat de enigen waren die het gemaal bezochten. Gelukkig waren we vroeg, want niet veel later stond deze slinger van mensen te dringen voor de ingang van het bezoekerscentrum.
En hoe klinkt zo'n stoomgemaal? Kijk dit filmpje voor een impressie van het werkende gemaal: