dinsdag 12 oktober 2010

Romeinse wijsheden (XXXIX)


Semel scriptum decies lectum
Eenmaal geschreven betekent tienmaal gelezen

maandag 11 oktober 2010

Mooi Romeins

Of het nu gaat om onbekende, bekende of wereldberoemde afbeeldingen (tegen de klok in: een soort Romeinse tante Sidonia, keizer Augustus en één van de oudste afbeeldingen van de kerststal), je vindt ze allemaal in het Palazzo Massimo, onderdeel van het Italiaanse Nationale Museum van oudheden dat Co zondag bezocht.
Met een groepje gingen we daar naar toe, vooral gevoed door het enthousiasme van instituutgenoot Marieke, die haar Londense huisgenoot Nathan en ons wilde laten zien hoe bijzonder de muurschilderingen zijn die daar te zien zijn. En inderdaad, voor ruim 2000 jaar oude schilderingen zien ze er piekfijn uit. Vooral de mooie tuinschildering uit de eetkamer van Livia (de vrouw van keizer Augustus) maakten een grote indruk.
Maar eigenlijk ging Co mee voor iets anders: mozaïeken.
Co houdt van mozaïeken uit de oudheid. Ze zijn veel robuster dan schilderingen en in tegenstelling tot standbeelden houden ze hun kleuren en zijn ze nog even levendig als toen ze net gemaakt waren.
Het is alleen jammer dat ze altijd in museumgangen worden opgehangen, want dat maakt ze lastig om te fotograferen. Toch hoopt Co dat u een beetje aardige indruk van de schoonheid en verfijndheid van deze mozaïeken krijgt, zoals het tableau hierboven met een Nijltafereel met nijlpaarden, pygmeeën en een lachende krokodil, die ongetwijfeld stiekeme plannetjes en slimme streken heeft...
Mozaïeken zijn er in alle soorten en maten, in zwartwit, in kleur, met huiselijke tafrelen of met erotische scenes, je kunt het zo gek niet bedenken.
De meeste mozaïeken waren bedoeld als vloerversiering en daarom is het niet vreemd dat ze vaak uit geometrische figuren bestaan, die soms verrassend modern zijn, zoals de Escher-achtige afbeelding onderaan.
Niet alle mozaïeken waren overigens voor huiselijk gebruik. De afbeelding hierboven komt uit een Romeins gokkantoor, waar de burgers konden wedden op hun favoriete team bij de paardenrennen: de groenen, de roden, de blauwen en de witten. Heel praktisch in een samenleving waar een merendeel van de bevolking ongeletterd was.
Natuurlijk zijn niet alle Romeinse mozaïeken mooi. Sommige zijn werkelijk spuuglelijk en kitscherig, zoals de glasmozaïeken hierboven. Dit type mozaïek was vooral populair in de vierde eeuw, toen Rome langzamerhand christelijk werd. De afbeelding hierboven laat ook een christelijk tafreel zien: het is Christus met de vier ruiters van de Apocalyps. Ka vond 'm overigens wel wat hebben: ze vond 'm erg jaren 60. Ach, over smaak valt niet te twisten...
Over smaak gesproken, zoals inmiddels bijna gebruikelijk eindige ook dit uitstapje weer in een wijnbarretje.
Waar het nog lang smakelijk en gezellig bleef.

Romeinse wijsheden (XXXVIII)


Cum grano salis
Met een korreltje zout

zondag 10 oktober 2010

Broos...

Broos... Zo heet de tentoonstelling in de Bergkerk. Onder andere over innerlijke schoonheid en kwetsbaarheid. Het beeld hierboven vond Ka heel mooi. Het heet Pas de deux en is gemaakt door Lotta Blokker. Op Ka maakt het de indruk van een dame in de herfst van haar leven die totaal opgaat in haar eigen wereld en hier heel tevreden en intens van geniet. Sterk en kwetsbaar. Oud en jong. Herfst en lente. Intens leven en naar het einde reizen...
Geen nood, geen najaarsdepressie. Wel even behoefte aan rust, nadenken en genieten van de zon. Broos gevoel. Dus op pad met fototoestel naar Ka's favoriete begraafplaats in Koekstad.
Schaduw en licht... oud en nieuw... vergankelijkheid...
Dat blijven mooie dingen om te kieken. Zoals de Judaspenning hieronder. Uitgebloeid maar in het licht zie je de zaadjes al zitten voor een nieuw begin.
Of verfrommelde blaadjes en schaduwspel van het ijzeren hekwerk op het harde koude steen.
Verder naar de IJssel ruik je de munt. Zon, wind, geluid van boten en water. Blaadjes verkleuren steeds meer en maken een heerlijk geluid als je ze omhoog schopt. Plaid, boek, drinken mee en lekker lezen aan de IJssel.
Broos en weerbarstig een kleine enclave paddestoeltjes.
Het lekker lezen aan de IJssel was wel van korte duur. Ka kreeg bezoek.

Broos is trouwens geen woord dat past bij het Konikpaard dat op 't plaid kwam picknicken (Samen met de rest van de kudde en de kudde Galloway runderen. Ze zijn niet gevaarlijk, maar het leest toch net iets minder rustig met meer dan twintig best nog wel grote beesten om je heen).

Romeinse wijsheden (XXXVII)

De gustibus non est disputandum

Over smaak valt niet te twisten

Co in de catacomben

Co bezocht gisteren de catacomben van Priscilla. Catacomben zijn ondergrondse begraafplaatsen uit de Romeinse keizertijd. Een labyrint van dampige gangen en grafkamers, van onder tot boven gevuld met graven. Wat de catacomben van Priscilla zo bijzonder maakt zijn de vroege muurschilderingen: zo komen de oudste afbeeldingen van Maria met kind en van de drie koningen uit de catacomben van Priscilla.
Helaas mochten er in de catacomben geen foto's worden gemaakt en was de gids vrij streng. Daardoor heb ik geen foto's kunnen maken van de schilderingen, alleen een paar snapshots van het gangenstelsel. Wat wel goed te zien is, is hoeveel mensen er begraven werden: de muren zitten van onder tot boven vol met sleuven en elke sleuf is een graf. Deze catacombe heeft een lengte van 31 kilometer aan gangen, verdeeld over drie verdiepingen. Er wordt geschat dat er in drie eeuwen tijd zo'n 40.000 mensen zijn begraven, waaronder de meeste pauzen uit de 4e en 5e eeuw. En dan is dit maar één van de ongeveer zestig catacombecomplexen rondom Rome.

Overigens zijn niet al die catacomben christelijk: er zijn er ook met heidense graven en zelfs complete joodse catacomben. De reden dat er veel meer christelijke dan heidense catacomben zijn is dat het voor de christenen een religieuze plicht was om hun geloofsgenoten te begraven, ook als die te arm waren om zelf een graf te betalen. Bij de heidense Romeinen gold dat niet, bovendien werden veel niet-christelijke Romeinen gecremeerd.
De meeste toeristen bezoeken alleen de catacomben van Sint Callixtus aan de Via Appia. Maar de catacomben van Priscilla zijn zeker zo mooi en in tegenstelling tot die aan de Via Appia komt er amper een toerist. De ingang ligt in een charmant kloostertje aan de Via Salaria, waar de bezoekers nog steeds door een non ontvangen worden. Dat heeft ook wel wat.

zaterdag 9 oktober 2010

Romeinse wijsheden (XXXVI)


Stultitia est venatum ducere invitas canes
Met onwillige honden is het moeilijk hazen vangen
(Plautus, Stichus 139)

Hmmm, lekker

Natuurlijk in Nederland eten we ook regelmatig pasta en pizza. Maar als je al een maand elke dag pasta eet, dan is het heerlijk om weer eens iets typisch Nederlands te eten.
Groot was dan ook de vreugde op de gastenverdieping van het Nederlands Instituut toen medebewoonster Corine aankondigde een echte rijsttafel te gaan maken.
Sateetje erbij, biertje erbij. Helemaal goed.
'Hmmm... lekker', bromde Co tevreden.
Een mening die door alle bewoners van het Instituut gedeeld werd.

vrijdag 8 oktober 2010

Romeinse wijsheden (XXXV)


Dictum factum
Zo gezegd, zo gedaan
(Terentius, Heauton Timorumenos 904)

donderdag 7 oktober 2010

De paus als postbode

Dag in dag uit zit dit tafeltje vol. Gezeten op krukjes scheuren, likken en schrijven mensen er dat het een lieve lust is. Hoewel de foto anders doet vermoeden, ligt niet alleen de tafel, maar ook de vloer rondom vol met papiersnippers. Een speciale schoonmaker werkt de klok rond om te voorkomen dat de boel een zwijnenstal wordt.
Dit drukke tafeltje is het epicentrum van het enige openbare postkantoor van Vaticaanstad, pal voor de deur van de Sint Pieter. En omdat vrijwel iedereen met enige katholieke devotie zijn bezoek aan de Heilige Stoel wil vieren met een kaartje aan het thuisfront, is het hier een constante stroom aan klanten. Die worden geholpen vanachter de ouderwetse houten balie, waar twee employees van de Vaticaanse posterijen onder het toeziend oog van de paus postzegels verkopen.
Welgeteld één postzegelautomaat en een stuk of tien brievenbussen zorgen voor een ordentelijke verwerking van de post vanuit Rome. Het Vaticaan is er veel aan gelegen om deze poststroom in stand te houden; de verkoop van postzegels is een belangrijke inkomstenbron voor de pauselijke ministaat.
Het zijn overigens niet alleen de toeristen die dankbaar gebruik maken van de Vaticaanse post. Ook veel Italianen doen dat. In tegenstelling tot de Italiaanse posterijen is het postkantoor tot laat open en Poste Vaticane heeft de reputatie dat er geen post wordt gestolen en dat brieven tijdig worden bezorgd. Maar wat misschien nog belangrijker is: je wordt er in het postkantoor als klant vriendelijk en menselijk behandeld. En dat is 'buurland' Italië wel anders. De opluchting die dat biedt voor de gemiddelde Romein die de terreur van de Italiaanse posterijen gewend is bijna niet te beschrijven.
PS: Het bewijs is geleverd. Terwijl Co dit blogje aan het schrijven is krijgt hij een sms-je dat zijn brief binnen drie werkdagen in Olst bezorgd is. Over punctueel gesproken...

Uitkijkheilige

In de avondschemering strijken zeemeeuwen massaal neer op de 140 heiligen rond het Sint Pietersplein. Elk beeld zijn eigen meeuw.
En de anders zo devoot omhoog starende blikken van de heiligen krijgen plots de angstige trekken van iemand die weet dat er elk moment op zijn of haar gezegende hoofd kan worden gepoept.
Met zijn riante vogelbadjes en volop etensresten heeft het Sint Pietersplein alles wat een meeuw kan wensen. Waarom zou je dan nog teruggaan naar zee? De mediterrane meeuwen hebben allang door dat er in de stad veel meer te schooien valt dan in de azuurblauwe, maar zwaarvervuilde en leeggeviste Middellandse zee.

Romeinse wijsheden (XXXIV)


Nihil est in intellectu quod non prius in sensu
Niets is er in het verstand dat niet eerst zintuigelijke waarneming is geweest.

woensdag 6 oktober 2010

Romeinse wijsheden (XXXIII)


Amat victoria curam
Geen overwinning zonder inspanning

dinsdag 5 oktober 2010

Gevaarlijk

Wat zou ie doen?
Je vingers er af bijten als je er iets in gooit?

Romeins croissantje

En die Italianen maar roepen dat ze hooguit één croissantje eten als ontbijt.

Romeinse wijsheden (XXXII)


Ubi vinum, ibi cantus
Waar wijn is, daar is gezang